Yer Altındaki Boşluklar Büyüyor: Obruk Durumu Bölge Bölge

Konya Teknik Üniversitesi (KTÜN) Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilen detaylı envanter çalışmaları, havzadaki endişe verici durumu açıkça ortaya koydu. Merkez Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, birkaç yıl önce 600 civarında olan obruk sayısında önemli bir artış yaşandığını vurguluyor.

Havza genelinde belirlenen 740’tan fazla obruğun güncel dağılımı şu şekildedir:

Konya Havzası: yaklaşık 700

Karaman: 25-30 arası

Aksaray: 8-10 arası

Özellikle Karapınar çevresindeki olağanüstü artış son derece kaygı verici. 2020 yılında bölgede bulunan obrukların sayısı yaklaşık 500 iken, bu rakam bugün 600’e yaklaştığı ifade ediliyor.

Tehlikenin Anatomisi: Doğal Yapı, İklim Krizi ve Aşırı Sulama

Peki, tonlarca toprağın hızla yutulmasına sebep olan bu dev çukurlar neden sürekli artıyor? Prof. Dr. Arık’a göre bu durum; doğal jeolojik koşulların, acımasız iklim krizinin ve insan faaliyetlerinin doğaya müdahalesinin tehlikeli bir birleşimi.

“Suyla temas ettiğinde çözünebilen kaya yapıları, yer altında küçük boşluklar oluşturuyor. Bu boşluklar zamanla büyük mağaralara dönüşmekte ve taşıma kapasitesini kaybeden tavanların çökmesiyle obruklar meydana geliyor. Üstelik Konya bölgesindeki hafif asidik sular, bu erimeyi ve çöküşü daha da hızlandırıyor.”

İklim Değişikliğinin Ağır Faturası:

2025 yılının son 50 yılın en sıcak yılı olarak kaydedilmesi ve hemen ardından 2026’da son 60 yılın en yoğun yağışlarının yaşanması, yer altı dengelerini bozdu. Uzun süreli kuraklıklar ve aniden gelen yağmur dalgaları, obruk oluşumu için mükemmel bir zemin sağlıyor.

Ayrıca, bölgedeki tarım faaliyetlerini sürdürmeye çalışan çiftçilerin aşırı yer altı suyu kullanımı, su seviyelerindeki dramatik düşüşün ve bunun sonucunda zemin çökmelerinin baş aktörü durumunda.